W dobie syntetycznych wypełniaczy i zaawansowanych koktajli chemicznych coraz więcej pacjentów poszukuje metod, które są w stu procentach naturalne, bezpieczne i wolne od ryzyka wywołania alergii. Odpowiedzią na te potrzeby okazało się rozwiązanie, które każdy z nas nosi we własnym ciele. Osocze bogatopłytkowe, szerzej znane pod medialną nazwą „wampirzego liftingu”, to jeden z najbardziej fascynujących zabiegów współczesnej medycyny regeneracyjnej i estetycznej. Zamiast wprowadzać pod skórę obce substancje, lekarz wykorzystuje potężny potencjał naprawczy wyizolowany bezpośrednio z krwi pacjenta. Zobacz, jak działa ten biologiczny eliksir młodości, dlaczego robi furorę w terapii łysienia i jak dokładnie wygląda procedura od momentu pobrania krwi aż po całkowitą przebudowę tkanek.
Zanim osocze bogatopłytkowe (w skrócie PRP, z angielskiego Platelet-Rich Plasma) trafiło do gabinetów medycyny estetycznej, przez dziesięciolecia służyło chirurgom ortopedom, stomatologom oraz specjalistom leczącym rozległe oparzenia. Lekarze zauważyli, że podanie skoncentrowanych płytek krwi bezpośrednio w uszkodzone ścięgno, staw czy trudno gojącą się ranę drastycznie przyspiesza regenerację tkanek. Przeniesienie tej technologii na grunt dermatologii estetycznej okazało się przełomem w naturalnym odmładzaniu skóry.
Czym jest osocze bogatopłytkowe (PRP) i jak działa na poziomie komórkowym?
Nasza krew składa się z części płynnej (osocza) oraz zawieszonych w niej elementów morfotycznych: krwinek czerwonych (erytrocytów), krwinek białych (leukocytów) oraz płytek krwi (trombocytów). W codziennym funkcjonowaniu organizmu płytki krwi pełnią rolę pierwszej pomocy – kiedy się skaleczymy, natychmiast wędrują w miejsce urazu, tworzą skrzep tamujący krwawienie i wydają komórkom rozkaz do budowy nowej skóry.
Osocze bogatopłytkowe to odwirowany z krwi pacjenta koncentrat, w którym stężenie płytek krwi jest kilkukrotnie wyższe niż w zwykłej krwi krążącej w żyłach. To właśnie wewnątrz tych płytek kryją się najcenniejsze substancje regeneracyjne, czyli czynniki wzrostu (z angielskiego Growth Factors).
Po wstrzyknięciu osocza w skórę właściwą płytki ulegają aktywacji i uwalniają między innymi:
-
Płytkopochodny czynnik wzrostu (PDGF): Pobudza podziały komórkowe i stymuluje tworzenie nowych naczyń krwionośnych.
-
Transformujący czynnik wzrostu (TGF-beta): Bezpośrednio aktywuje fibroblasty do intensywnej produkcji nowego kolagenu typu I i III.
-
Naczyniowo-śródbłonkowy czynnik wzrostu (VEGF): Odpowiada za proces angiogenezy, czyli budowę gęstej sieci naczyń włosowatych, co zapewnia skórze lepsze dotlenienie i odżywienie.
-
Naskórkowy czynnik wzrostu (EGF): Przyspiesza namnażanie komórek naskórka i procesy gojenia.
Wprowadzenie takiej bomby sygnałowej pod skórę wywołuje w tkankach kontrolowany proces naprawczy. Komórki macierzyste i fibroblasty ulegają pobudzeniu dokładnie tak, jak podczas gojenia prawdziwego urazu, ale bez konieczności uszkadzania ciała.
Zobacz również:
Biostymulacja skóry – naturalna odbudowa tkanek bez zmiany rysów twarzy
Na co pomaga osocze bogatopłytkowe? Główne wskazania do zabiegu
Ze względu na swoje wszechstronne właściwości regeneracyjne, terapia PRP znajduje zastosowanie na wielu obszarach ciała i rozwiązuje problemy, z którymi nie radzą sobie powierzchowne kosmetyki.
Rewitalizacja twarzy, szyi, dekoltu i dłoni (Wampirzy lifting)
Zabieg ten nie zmienia rysów twarzy ani nie tworzy sztucznej objętości. Jego zadaniem jest dogłębna przebudowa jakościowa cienkiej, wiotkiej i zmęczonej skóry. Osocze bogatopłytkowe stosuje się w celu:
-
Poprawy gęstości, elastyczności i napięcia skóry na policzkach, szyi oraz dekolcie.
-
Wygładzenia drobnych zmarszczek mimicznych (np. wokół oczu, ust oraz na czole).
-
Rozjaśnienia cieni pod oczami i pogrubienia pergaminowej skóry powiek.
-
Przywrócenia zdrowego, różowego kolorytu cerze szarej, ziemistej i niedotlenionej (np. u osób palących papierosy lub pracujących w klimatyzowanych pomieszczeniach).
Osocze bogatopłytkowe na skórę głowy i wypadanie włosów
W trychologii lekarskiej PRP uznawane jest za jeden z najskuteczniejszych zabiegów hamujących utratę włosów. Czynniki wzrostu podane bezpośrednio w pobliże mieszków włosowych tworzą wokół nich nową sieć naczyń krwionośnych. Lepsze ukrwienie oznacza lepsze odżywienie cebulki. Zabieg zatrzymuje nadmierne wypadanie włosów, wydłuża fazę ich aktywnego wzrostu (anagenu) oraz zmusza uśpione mieszki do produkcji nowych, grubszych łodyg. Doskonale sprawdza się w łysieniu androgenowym (zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet), łysieniu telogenowym (po stresie, ciąży, przebytych infekcjach czy zaburzeniach tarczycy) oraz pomocniczo w łysieniu plackowatym.
Redukcja blizn, rozstępów i wsparcie po laseroterapii
Osocze bogatopłytkowe rewelacyjnie przebudowuje tkankę łączną. Stosuje się je do spłycania zanikowych blizn potrądzikowych, blizn pooperacyjnych oraz świeżych, czerwonych rozstępów. Co więcej, w nowoczesnych klinikach PRP bardzo często nakłada się lub wstrzykuje bezpośrednio po inwazyjnych zabiegach laserem frakcyjnym lub radiofrekwencją mikroigłową – skraca to czas gojenia poparzonej laserem skóry o połowę i potęguje końcowy efekt odmłodzenia.
Jak przebiega zabieg osoczem bogatopłytkowym krok po kroku?
Cała procedura trwa w gabinecie około czterdziestu pięciu do sześćdziesięciu minut i odbywa się na jednej wizycie. Ze względu na konieczność pracy z krwią, zabieg ten może wykonywać wyłącznie lekarz lub uprawniony personel medyczny z zachowaniem pełnej aseptyki.
-
Znieczulenie obszaru zabiegowego: Na oczyszczoną skórę twarzy lub szyi nakładany jest krem znieczulający z lidokainą pod okluzją na około dwadzieścia do trzydziestu minut.
-
Pobranie krwi: W czasie gdy znieczulenie zaczyna działać, z żyły w zgięciu łokciowym pacjenta pobierana jest niewielka ilość krwi (zazwyczaj od ośmiu do dwudziestu mililitrów – dokładnie tyle, ile podczas rutynowych badań morfologicznych).
-
Odwirowanie preparatu: Specjalne, sterylne probówki z krwią umieszczane są w wirówce medycznej na około pięć do dziesięciu minut. Siła odśrodkowa powoduje rozdzielenie składników krwi na wyraźne warstwy: na dnie osadzają się ciężkie krwinki czerwone, a w górnej części probówki pozostaje słomkowożółte osocze wraz z warstwą skoncentrowanych płytek krwi i leukocytów (tzw. kożuszkiem leukocytarno-płytkowym).
-
Pobranie osocza i iniekcja: Lekarz odciąga do strzykawki najbogatszą w płytki frakcję osocza i przystępuje do ostrzykiwania skóry techniką klasycznej mezoterapii igłowej (drobne depozyty co pół centymetra do jednego centymetra) lub liniowo wzdłuż głębszych zmarszczek.
Dlaczego certyfikacja zestawu zabiegowego ma kluczowe znaczenie?
Wybierając gabinet, warto upewnić się, że lekarz korzysta z certyfikowanych zestawów medycznych przeznaczonych do podawania zwrotnego ludziom (wyroby medyczne klasy IIb lub III). Na rynku zdarzają się nieuczciwe praktyki polegające na pobieraniu krwi do zwykłych, tanich probówek diagnostycznych (laboratoryjnych), które służą wyłącznie do badania krwi in vitro. Takie probówki zawierają na ściankach substancje chemiczne (np. aktywatory krzepnięcia czy niesterylny żel separujący), które po wstrzyknięciu pod skórę mogą wywołać groźne odczyny zapalne, alergie lub powikłania tkankowe.
Czy wampirzy lifting boli i jak wygląda rekonwalescencja?
Wbrew groźnie brzmiącej potocznej nazwie, współczesny zabieg osoczem bogatopłytkowym nie ma nic wspólnego z krwawym obrazem znanym z mediów społecznościowych sprzed lat (kiedy to dla efektu wizualnego do zdjęć rozmazywano na twarzy czerwone krwinki). Wstrzykiwane osocze jest przezroczystym, żółtawym płynem.
Odczucia bólowe podczas zabiegu
Na skórze twarzy, szyi i dekoltu, po zastosowaniu kremu znieczulającego, same ukłucia cienką igłą są niemal nieodczuwalne. Charakterystyczne dla osocza bogatopłytkowego jest natomiast uczucie krótkotrwałego rozpierania, mrowienia lub lekkiego pieczenia tuż po wprowadzeniu kropli preparatu pod skórę. Wynika to z różnicy pH oraz natychmiastowej degranulacji płytek krwi (uwalniania czynników wzrostu w tkankach). Nieco bardziej bolesny jest zabieg na owłosionej skórze głowy, gdzie nie można nałożyć maści znieczulającej – tam dyskomfort łagodzi się za pomocą medycznej chłodziarki nadmuchującej strumień lodowatego powietrza.
Okres gojenia i bardzo ważna zasada dotycząca leków
Rekonwalescencja po podaniu osocza jest bardzo krótka i trwa zazwyczaj od jednego do dwóch dni. Ponieważ osocze jest rzadkie jak woda, drobne grudki powstałe w miejscach wkłuć wchłaniają się znacznie szybciej niż po gęstym kwasie hialuronowym – często znikają już po kilku godzinach od wyjścia z gabinetu. Przez pierwszą dobę skóra jest zaczerwieniona, lekko obrzęknięta i tkliwa przy dotyku. W miejscach trafienia igłą w naczynko mogą pojawić się drobne siniaczki, które ustępują w ciągu kilku dni.
Kluczowa zasada pozabiegowa: Przez tydzień przed zabiegiem oraz przez minimum siedem do dziesięciu dni po zabiegu nie wolno przyjmować niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), takich jak ibuprofen, ketoprofen, naproksen czy aspiryna! Leki te hamują aktywność płytek krwi i wygaszają kontrolowany stan zapalny, który jest niezbędny do zadziałania osocza. Przyjęcie tabletki przeciwzapalnej po zabiegu może całkowicie zniweczyć jego efekty. W razie konieczności (np. przy bólu głowy) jedynym dopuszczalnym lekiem przeciwbólowym jest paracetamol.
Zobacz również:
Medycyna estetyczna bez tajemnic. Czym jest, skąd się wzięła i jakie zabiegi oferuje?
Efekty zabiegu i zalecana częstotliwość – kiedy widać rezultaty?
Osocze bogatopłytkowe nie jest zabiegiem bankietowym dającym efekt z dnia na dzień. Po zejściu obrzęku w drugiej dobie skóra wygląda po prostu świeżo, a prawdziwa praca naprawcza dopiero się rozpoczyna.
Pierwsze zauważalne rezultaty – w postaci poprawy napięcia, wygładzenia faktury skóry i zdrowego blasku – pojawiają się po około dwóch do trzech tygodniach. Tyle czasu potrzebują komórki na utworzenie nowej sieci naczyń krwionośnych i rozpoczęcie syntezy młodych włókien kolagenowych. Pełny efekt przebudowy tkankowej rozwija się po upływie dwóch do trzech miesięcy od zakończenia serii. W przypadku terapii skóry głowy zahamowanie wypadania włosów obserwuje się zazwyczaj po drugim zabiegu, natomiast wysyp nowych włosków (tzw. baby hair) staje się widoczny po około ośmiu do dwunastu tygodniach.
Jak często wykonywać zabieg? Aby stymulacja przyniosła trwałe rezultaty, osocze bogatopłytkowe wykonuje się w serii obejmującej zazwyczaj od trzech do czterech zabiegów w odstępach co dwa do czterech tygodni. Po zakończeniu cyklu uderzeniowego wypracowane efekty utrzymują się przez wiele miesięcy, a dla ich podtrzymania zaleca się wykonywanie jednego zabiegu przypominającego raz na pół roku.
Jak przygotować się do zabiegu, aby uzyskać najlepszą jakość osocza?
Ponieważ surowcem do zabiegu jest własna krew pacjenta, jakość i ilość pozyskanego osocza zależy bezpośrednio od tego, w jakiej kondycji znajduje się organizm w dniu wizyty. Przestrzeganie kilku prostych zasad pozwala lekarzowi odwirować czyste, obfite i bogate w płytki osocze:
-
Intensywne nawodnienie: Na dwa dni przed zabiegiem oraz w dniu wizyty należy wypić minimum dwa do dwóch i pół litra czystej wody. U osoby odwodnionej krew jest gęsta, trudniej ją pobrać, a po odwirowaniu uzyskuje się znacznie mniejszą objętość osocza.
-
Lekkostrawna dieta przed wizytą: W dniu zabiegu oraz wieczorem dzień wcześniej należy unikać bardzo tłustych, ciężkostrawnych posiłków (fast foodów, tłustych mięs, śmietany, serów). Nadmiar lipidów we krwi sprawia, że osocze po odwirowaniu staje się mętne i mleczne (tzw. osocze lipemiczne), co obniża jakość procedury. Na zabieg nie należy jednak przychodzić całkowicie na czczo, aby uniknąć osłabienia podczas pobierania krwi.
-
Rezygnacja z alkoholu: Przez minimum czterdzieści osiem godzin przed wizytą nie należy spożywać alkoholu, który odwadnia organizm, zaburza parametry krwi i nasila krwawienie podczas nakłuwania.
-
Odstawienie leków rozrzedzających krew i NLPZ: Jak wspomniano wcześniej, na siedem dni przed wizytą należy zrezygnować z aspiryny i ibuprofenu.
Bezpieczeństwo, skutki uboczne i przeciwwskazania
Największą zaletą osocza bogatopłytkowego jest jego stuprocentowa biokompatybilność. Ponieważ pacjentowi podaje się jego własny materiał biologiczny (przeszczep autologiczny), ryzyko wystąpienia reakcji alergicznej, wstrząsu anafilaktycznego czy odrzucenia preparatu przez układ odpornościowy wynosi zero. Z tego powodu jest to zabieg pierwszego wyboru dla alergików oraz osób z bardzo wrażliwą, reaktywną skórą, u których wieloskładnikowe koktajle do mezoterapii wywołują uczulenia.
Skutki uboczne ograniczają się wyłącznie do naturalnych śladów po ukłuciach igłą: przejściowego rumienia, drobnych wybroczyn (siniaczków) oraz lekkiego obrzęku w pierwszej dobie.
Mimo maksymalnego bezpieczeństwa, istnieją stany medyczne wykluczające wykonanie procedury. Do głównych przeciwwskazań należą:
-
Choroby krwi i układu krwiotwórczego (w szczególności małopłytkowość, czyli zbyt niski poziom płytek krwi, zespoły dysfunkcji płytek oraz krytyczna niedokrwistość).
-
Choroby nowotworowe (zarówno aktywne, jak i w okresie do pięciu lat od zakończenia leczenia onkologicznego – czynniki wzrostu nie mogą być podawane u pacjentów z ryzykiem wznowy).
-
Ciąża oraz okres karmienia piersią.
-
Przyjmowanie leków przeciwzakrzepowych (antykoagulantów).
-
Ostre stany zapalne organizmu, infekcje wirusowe lub bakteryjne oraz gorączka.
-
Aktywna opryszczka lub ropne zmiany skórne w miejscu planowanego zabiegu.
-
Przewlekłe schorzenia wątroby oraz nieustabilizowane choroby autoimmunologiczne.
Osocze bogatopłytkowe to dowód na to, że najdoskonalsze laboratorium regeneracyjne znajduje się wewnątrz naszego własnego organizmu. Choć zabieg wymaga odrobiny cierpliwości w oczekiwaniu na przebudowę kolagenu, odwdzięcza się niezwykle naturalnym, świeżym wyglądem skóry oraz wyraźnym wzmocnieniem włosów – bez ani jednego grama chemii czy sztucznych wypełniaczy.
